Sint-janskruid kennen we als kruid om depressie en angst te verminderen. Maar wist je ook dat gezegende boeketten en kransen rond huizen werden gehangen als beschermende traditie? Deze gewoonte op Sint-Jansdag (24 juni) komt voor in heel Europa en was ooit ook wijdverbreid in Nederland. In een etnobotanische studie zijn alle dorpen in Nederland bezocht waar zulke boeketten en kransen worden gemaakt, en zijn interviews afgenomen met de makers. De uitkomsten zijn gepubliceerd in het Springer journal Economic Botany.
In de interviews vroegen de onderzoekers welke planten er in de boeketten zitten, waarom voor die planten gekozen werd, en waarom de boeketten überhaupt gemaakt worden. In totaal zijn 93 mensen geïnterviewd en fotografeerden de onderzoekers 206 boeketten, waarin ze 184 plantentaxa identificeerden. De meest voorkomende planten waren Rosa spp., Juglans regia, Centaurea cyanus en Hypericum spp. Motivaties voor het maken van de boeketten waren onder meer: traditie en schoonheid. Maar ze werden vooral gebruikt ter bescherming tegen blikseminslag.
Hoewel er ooit een wijdverbreide traditie bestond in Nederland, is de praktijk nu beperkt tot een kleine regio in Noord-Brabant. Uit de interviews bleek dat de boeketten niet alleen gewaardeerd worden vanwege hun beschermende eigenschappen, maar vooral vanwege hun rol bij het behoud van het lokale culturele erfgoed.
Nieuwsgierig naar de boeketten? Bekijk dan het open access artikel via onderstaande referentie voor mooie foto’s.
Bronvermelding:
Pombo Geertsma, I., & et al. (2025). Saint John’s Bouquets: Species Composition and Protection Against Evil in the Southern Netherlands. Economic Botany, 79: 266–286.
